محبت ؛ عامل اصلی عصمت
به نظر می رسد هر چند که عامل علم در پرهیز از گناه مهم و ارزشمند است اما باید به عاملی بیش از علم توجه کنیم که بتوان با آن به چنین نیروی عظیمی دست یافت. نیرویی که بتوان با آن به درجه ای رسید که در سایه آن از کمترین عصیان و نافرمانی پرهیز شود. باز به نظر می رسد که پرهیز با گناه باید به نوعی گره زدن علم و معلومات با قلب همراه شود.
تاریخ انتشار : 1396/11/20
بازدید : 260
زمان انتشار : 15:33:00

در کتاب های کلامی  این سؤال مطرح شده که چه عاملی سبب عدم گناه معصومان شده است. این سؤال برای ما هم مهم است چون اگر بفهمیم که چطور انبیا و معصومان علیهم السلام به درجه ای دست یافته اند که از ارتکاب معاصی منزه شده اند، با نزدیک شدن به آن عامل خود نیز می توانیم از گناه دوری کنیم.

 مهمترین و مشهورترین عاملی که در این کتب معرفی شده است، علم است. به این معنی که انبیای الهی و امامان معصوم چون حقیقت گناه و معصیت را می فهمند از آن دوری می کنند. مانند کسی که سم بودن محتوای یک لیوان را بفهمد آن وقت هیچوقت از آن نمی نوشد.

علم به معنی دانستن و فهمیدن است که دارای درجات مختلفی است. اگر بالاترین حد علم را در نظر بگیریم بیشتر از یقین نخواهد بود. اگر کسی یقین به چیزی داشت در حقیقت از علم واقعی به آن چیز برخوردار است.

حال این سؤال مطرح است که آیا هر وقت علم و یقین به چیزی داشته باشیم امکان ندارد بر خلاف علم خود عمل کنیم؟ به نظر می رسد جواب سؤال منفی است یعنی چه بسیار افرادی که از یقین به موضوعی برخوردارند اما با وجود علم و یقین اما برخلاف علم خود عمل می کنند. مانند کسانی که از غذاهای مضر استفاده می کنند و به این ضرر یقین دارند اما با بی اعتنایی از آن ها می خورند.

به نظر می رسد هر چند که عامل علم در پرهیز از گناه مهم و ارزشمند است اما باید به عاملی بیش از علم توجه کنیم که بتوان با آن به چنین نیروی عظیمی دست یافت. نیرویی که بتوان با آن به درجه ای رسید که در سایه آن از کمترین عصیان و نافرمانی پرهیز شود. باز به نظر می رسد که پرهیز با گناه باید به نوعی گره زدن علم و معلومات با قلب همراه شود. اگر شخص به معلومات خود علاقمند باشد و آن را با تمام وجود به قول عرف قبول داشته باشد، در آن وقت شخص با تمام وجود به معلومات خود عمل خواهد کرد.

پس شاید بتوان این نکته را به گفته متکلمان اضافه کرد که رمز و راز عصمت در همراهی محبت خدا با علم تحقق می یابد. در این باره فرازی از مناجات شریف شعبانیه رهگشاست:

 الهی !لیس لی حول فانتقل به عن معصیتک الا فی وقت ایقظتنی لمحبتک... الهی !من قدرتی ندارم که با آن ، از معصیت تو منتقل و رویگردان شوم. مگر هنگامی که مرا به سوی محبت خودت بیدار کنی .

انتقال از معصیت تنها با عشق و محبت به حق صورت می گیرد بنابراین انبیای الهی و امامان معصوم در کنار علم خود حتماً از چنین محبتی برخوردار بودند که توانستند در طول عمر خود زندگی خود را از معاصی حق مبرا سازند.

ارسال نظر