لطف یا تلاش
لطف خداوند بسیار است و هر آنچه که بندگان دارند ناشی از لطف و کرم اوست. همچنین داریم که «لیس الانسان الا ما سعی» یعنی هر آنچه که انسان دارد از سعی و تلاش انسان حاصل شده است. اما چگونه این دو قاعده با هم جمع می شوند؟ بلاخره آنچه انسان دارد از لطف خداست یا از تلاش خودش؟
تاریخ انتشار : 1396/5/22
بازدید : 390
زمان انتشار : 13:07:00

بسمه تعالی

 

لطف خداوند بسیار است و هر آنچه که بندگان دارند ناشی از لطف و کرم اوست.

همچنین داریم که «لیس الانسان الا ما سعی» یعنی هر آنچه که انسان دارد از سعی و تلاش انسان حاصل شده است.

اما چگونه این دو قاعده با هم جمع می شوند؟ بلاخره آنچه انسان دارد از لطف خداست یا از تلاش خودش؟

در واقع ابتدا این لطف خداست که بر بنده‌اش جاری می‌شود و در زمان‌های مختلف او را در شرایطی قرار می‌دهد که لازم باشد انتخاب کند. مثلا در نیمه شب و کمی قبل از اذان صبح به دلیلی (مثلا نیاز به دستشویی، یا اذیت کردن یک پشه یا دیدن خواب پریشان یا ...) لحظه ای او را از خواب بیدار می‌کند و از ذهنش این را می‌گذراند که الان می‌توان نماز شب خواند... این لطف خدا بود اما حالا نوبت تلاش بنده است زیرا شیطان تشویقش می‌کند به خواب و جنگی در می‌گیرد بین انسان با نفس خودش. اگر بدون تلاش جنگ را واگذارد که هیچ، می‌شود ادامه خواب اما اگر اندکی تلاش و مبارزه کرد دوباره لطف خدا می‌رسد و در این نبرد یاریش می‌کند. تا اینکه در ذهنش اراده‌ای شکل می‌گیرد که بهتر است بلند شوم. باز نوبت بنده است و سعی او که باید تکانی بخورد و اگر انجام شد (ولو به یک عقب زدن لحاف باشد) مجددا لطف خداست که راه را هموار می‌کند و ... و بالاخره وقتی نماز انجام شد (چه انجام شدنی؟! فرموده‌اند اگر توانستی ۱۱ رکعت را بخوان، اگر نتوانستی فقط ۳ رکعت آخر را بخوان، اگر نه فقط ۱ رکعت وتر را، اگر حالش را نداری، فقط برخیز سلامی بده و بخواب ... ) باز سیلاب لطف خداست که بهای نماز شب شده است. چنان که در کلام معصومین آمده است که: نماز شب، باعث نابودی گناهان روز، سبب نور در قیامت، افتخار مؤمن در دنیا و آخرت، موجب زوال وحشت قبر و نور و انیس و مونس در قبر و شادمانی مؤمن در دنیا و زینت آخرت و موجب صحت و سلامتی بدن و باعث رضایت پروردگار و سبب نزول رحمت خداوند و تمسک به اخلاق پیامبران و امامان و نورانیت صورت و باعث وفور نعمت و برکت و رفع فقر و ناداری و برطرف نمودن غم واندوه و باعث ازدیاد ایمان و موجب قبولی اعمال و ... است. (یعنی 20 دقیقه بیداری در شب را به چنین قیمتی می‌خرد. اگر این لطف نیست پس چیست؟!؟)

زیبایی قاعده این است که شروع لطف از خداست که شاید همان رحمانیت عام حضرت حق است و بر همه بندگان جاری میشود اما ادامه‌اش بسته به تلاش بنده است. تا حرکتی نباشد، رحیمیت خداوند بر نخواهد خواست اما از آن جالب‌تر شاید این باشد که کافی است تا بنده یک قدم بر دارد تا لطف خدا، او را هزاران قدم پیش ببرد. این مهربانی خداست که هر قدم ناچیز بنده را هزاران هزار برابر گران‌تر می‌خرد. اما ماجرا تمام نمی‌شود یعنی درست است که لطف خدا، هر قدم بنده را هزاران برابر می‌کند اما باز راه طولانی است و لازم است تا بنده پس از هر لطف خداوند، باز قدم بعدی را بردارد و مجددا خداوند آن را می‌افزاید، باز قدم بنده و باز لطف خدا ... تا اینکه بنده در آغوش خدا آرام گیرد.

پس هر چه داریم از تلاش خودمان و لطف لایزال الهی است و جالب آن‌که خود به درستی می‌دانیم که چقدر تلاش ما ناچیز و ناقص بوده اما آنچه که به دست آورده‌ایم بعضا بسیار بزرگ است. شاید اینجاست که آن عارف گرانقدر می‌فرمایند:

این همه لطف خواجه با بندگی مَجاز ماست

                                            اَر به حقیقت آن کند، خواجه به ما چه ها کند؟

 

ارسال نظر